اعتراض به رای کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی ابتدائا ظرف مدت 30 روز در کمیسیون تجدیدنظر سازمان تامین اجتماعی قابل انجام است. لکن اگر مهلت مقرر طرح اعتراض نگردد یا کمیسیون تجدیدنظر به تائید رای اولیه تماما یا جزئا اقدام نماید، رای صادره قطعی است. اما به موجب بند 2 ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری، آرا و تصمیمات قطعی کمیسیون های پزشکی قانونی، از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها قابل طرح در دیوان عدالت اداری است. که با طرح شکایت و قبول آن پرونده مجدد به کمیسیون هم عرض صادرکننده رای قطعی ارجاع خواهد شد. تا با لحاظ رای دیوان نسبت به رسیدگی مجدد اقدام نماید.
نقشه راه اعتراض به رای کمیسیون پزشکی تامین اجتماعی در دیوان عدالت اداری
| موضوع | اقدام و شرایط قانونی | نکته مهم در اعتراض به رای کمیسیون پزشکی |
|---|---|---|
| اعتراض به رای اولیه کمیسیون پزشکی | ثبت اعتراض در کمیسیون تجدیدنظر سازمان تامین اجتماعی ظرف ۳۰ روز | استفاده از مرحله تجدیدنظر برای بررسی مجدد نظر پزشکی |
| اعتراض به رای قطعی کمیسیون پزشکی | ثبت دادخواست در دیوان عدالت اداری | اعتراض به رای قطعی از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها |
| مهلت شکایت در دیوان برای مقیم ایران | سه ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی | رعایت مهلت مقرر در تبصره ۲ ماده ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری |
| مهلت شکایت در دیوان برای مقیم خارج | شش ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی | ملاک محاسبه، تاریخ ابلاغ قانونی رای است. |
| موضوع اصلی شکایت | اثبات وجود جهت یا جهات نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها | صرف مخالفت با نظر پزشکی کمیسیون برای نقض رای کافی نیست. |
| نتیجه پذیرش شکایت | نقض رای مورد اعتراض و ارجاع پرونده به کمیسیون هم عرض | کمیسیون مکلف به رسیدگی مجدد با لحاظ رای دیوان است. |
مدت زمان اعتراض به رای کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی در دیوان عدالت اداری
به موجب تبصره 2 ماده 16 قانون دیوان عدالت اداری، از زمان تصویب این قانون، مهلت تقدیم دادخواست، راجع به آرای کمیسیون های پزشکی تامین اجتماعی برای اشخاص مقیم در داخل کشور سه ماه و برای افراد مقیم خارج از کشور، شش ماه از تاریخ ابلاغ رای یا تصمیم قطعی مرجع مربوط مطابق با قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی است. لازم به ذکر است، کمیسیون های پزشکی سازمان تامین اجتماعی، به موجب این تبصره موظف اند، در رای یا تصمیم خود تصریح نمایند که رای یا تصمیم آن ها ظرف مدت مزبور قابل اعتراض در دیوان عدالت اداری است.
نکته مهم اینکه در مواردی که ابلاغ واقعی نبوده و ذی نفع ادعای عدم اطلاع از آن را بنماید، شعبه دیوان در ابتداء به موضوع ابلاغ رسیدگی می نماید. و در مواردی که به موجب قانون سابق، اشخاصی قبلا حق شکایت در مهلت بیشتری داشته اند، مهلت مذکور، ملاک محاسبه است.
شرایط اعتراض به رای کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی در دیوان عدالت اداری
- ثبت دادخواست به صورت حضوری در دبیرخانه دیوان عدالت اداری یا نمایندگی اداری آن در مراکز دادگستری هر استان یا ارسال دادخواست از طریق سامانه ساجد یا ثبت شکایت از طریق مراجعه به دفاتر خدمات قضایی و ارسال پرونده به صورت سیستمی به دبیرخانه دیوان عدالت اداری
- ثبت دادخواست ظرف مهلت 3 ماه از تاریخ قطعیت رای کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی برای اشخاص مقیم ایران و 6 ماه برای اشخاص مقیم در خارج از کشور
- تصریح جهت یا جهات نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها در متن دادخواست
- ضمیمه نمودن گواهی ابلاغ رای و آرای صادره و دلایل و مدارک مورد استناد خواهان
نحوه رسیدگی به اعتراض به رای کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی در دیوان عدالت اداری
از تاریخ لازم الاجرا شدن تبصره 2 الحاقی به ماده 3 قانون دیوان عدالت اداری مورخ 1402/02/10 ، رسیدگی در دیوان عدالت اداری نسبت به آرای مراجع اختصاصی اداری ( شبه قضایی ) از قبیل کمیسیون های پرشکی سازمان تامین اجتماعی ، منبعد به صورت یک مرحله ای است و پرونده مستقیما به یکی از شعب تجدیدنظر ارجاع می شود.
نحوه رسیدگی در دیوان عدالت اداری به صورت غیرحضوری است و به ندرت جلسه رسیدگی تشکیل یا طرف دعوا برای ادای توضیحات دعوت می شود. در ادامه با تکمیل بودن دادخواست ، یک نسخه از دادخواست برای طرف دعوا ارسال خواهد شد. که وی مکلف است ، ظرف مدت 30 روز از تاریخ ابلاغ نسبت به ارسال پاسخ مکتوب اقدام نماید. که با وصول پاسخ و در وقت نظارت ، شعبه دیوان نسبت به مطالعه پرونده و صدور تصمیم مقتضی اقدام خواهد نمود.
نحوه رسیدگی به اعتراض به رای کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی به موجب رای وحدت رویه شماره 523 مورخ 1390/11/24 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و بند 2 ماده 10 قانون دیوان عدالت اداری ، منحصرا از حیث نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها ، قابل شکایت در دیوان عدالت اداری است.
یا به عبارت دیگر دیوان عدالت اداری اقدام به رسیدگی شکلی می نماید و از ورود در ماهیت پرونده و صدور حکم ممنوع است و با نقض رای ، پرونده را با صدور قرار قبول شکایت ، مجددا به کمیسیون هم عرض صادرکننده رای قطعی، جهت رسیدگی مجدد با رعایت موارد نقض اعلامی از سوی شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع خواهد داد.
اما اگر شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در رسیدگی خود مستقیما ، نسبت به تایید رای کمیسیون و رد شکایت شاکی اقدام نماید، امکان اعاده دادرسی وفق ماده 79 قانون دیوان عدالت اداری برای خواهان وجود دارد.
و چنانچه کمیسیون پزشکی تامین اجتماعی ، باز هم به رای سابق خود اصرار ورزد یا رای صادره مطلوب شاکی نباشد ، امکان طرح مجدد شکایت در دیوان عدالت اداری بازهم وجود دارد. در این صورت دیوان عدالت اداری ، برخلاف رسیدگی اولیه ، این بار امکان ورود در ماهیت موضوع و صدور حکم قطعی خواهد داشت.
اما اگر در مرحله اعتراض دوم صورت گرفته ، شعبه تجدیدنظر حکم قطعی دال بر تایید رای کمیسیون پزشکی را صادر نماید، با توجه به ورود شعبه به ماهیت موضوع و صدور حکم امکان اعاده دادرسی به موجب ماده 98 قانون دیوان عدالت اداری با اثبات یکی از جهات مصرحه در این ماده در شعبه صادرکننده رای قطعی وجود دارد.
جهات نقض قوانین و مقررات در اعتراض به رای کمیسیون پزشکی تامین اجتماعی
| جهت اعتراض و دفاع | مصداق نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها | مستند و نحوه استدلال در دادخواست |
|---|---|---|
| عدم رعایت مقررات قانونی تشکیل کمیسیون | تشکیل کمیسیون بدون رعایت ترکیب یا شرایط قانونی اعضا | استناد به مقررات حاکم بر تشکیل و صلاحیت کمیسیون پزشکی |
| عدم بررسی مدارک پزشکی | نادیده گرفتن سوابق درمانی و مدارک پزشکی موثر در تشخیص بیماری | اثبات عدم توجه به مستندات موثر و تاثیر آن در نتیجه رای |
| نقص در بررسی تخصصی | صدور رای بدون بررسی آزمایش ها و تصویربرداری های مرتبط با بیماری | تبیین نقص رسیدگی و ضرورت بررسی تخصصی مجدد |
| فقدان استدلال کافی | اعلام نظر قطعی بدون بیان مبانی پزشکی و قانونی تصمیم | ایراد به فقدان مبنای قابل ارزیابی برای تصمیم کمیسیون |
| مخالفت با مقررات مربوط به ازکارافتادگی | تشخیص میزان ازکارافتادگی برخلاف ضوابط و معیارهای قانونی | استناد به مقررات مربوط به تشخیص ازکارافتادگی و تامین اجتماعی |
| عدم توجه به آثار بیماری بر توانایی کار | بررسی بیماری بدون ارزیابی آثار آن بر توانایی اشتغال بیمه شده | تشریح رابطه بیماری با کاهش یا از بین رفتن توانایی انجام کار |
| نقض تشریفات رسیدگی | عدم رعایت الزامات قانونی موثر در فرایند رسیدگی و صدور رای | تصریح به مقرره نقض شده و توضیح تاثیر تخلف بر اعتبار تصمیم |
نحوه اعاده دادرسی نسبت به رد شکایت اعتراض به رای کمیسیون پزشکی سازمان تامین اجتماعی در دیوان عدالت اداری از طریق اعمال ماده 79 دیوان عدالت اداری
در قانون دیوان عدالت اداری، جهت اعمال ماده 79 دیوان عدالت اداری مهلتی پیش بینی نشده است. برهمین اساس محکوم علیه در هر زمانی فرصت طرح درخواست را دارد.
محکوم علیه پرونده چنانچه بنای بر اعاده دادرسی از طریق اعمال ماده 79 قانون دیوان عدالت اداری ( اصلاحی1402/02/10 ) را داشته باشد، می بایست نسبت به ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات قضایی یا سامانه ساجد نسبت به ارسال پرونده به دبیرخانه ماده 79 اقدام نماید، پرونده به قضات منتخب رئیس دیوان عدالت اداری ارجاع می شود.
چنانچه قضات منتخب با تائید رئیس دیوان عدالت اداری قائل به خلاف شرع یا قانون بودن رای قطعی صادره باشند، یک بار پرونده توسط ریاست دیوان عدالت اداری با ذکر دلیل جهت رسیدگی ماهوی به شعبه هم عرض دادگاه صادرکننده رای قطعی ارسال می شود. شعبه مذکور مکلف است، خارج از نوبت به پرونده رسیدگی و رأی مقتضی صادر کند. رای صادر شده قطعی است.
چنانچه رئیس قوه قضاییه نسبت به پذیرش درخواست اعاده دادرسی موافقت نماید، پرونده مجددا به ریاست دیوان عدالت اداری ارجاع خواهد شد و با صدور دستور، پرونده به شعبه هم عرض یا مرجع بالاتر در دیوان عدالت اداری ارجاع خواهد شد.
لازم به ذکر است، چنانچه رأی قطعی موضوع این ماده از شعبه بدوی دیوان عدالت اداری صادر شده باشد، در این صورت پرونده برای صدور رأی به شعبه تجدیدنظر ارجاع خواهد شد.
اشتباهات و نکات مهم در طرح شکایت اعتراض به رای کمیسیون پزشکی تامین اجتماعی
| موضوع | اقدام صحیح | اشتباه یا ایراد قابل طرح |
|---|---|---|
| تعیین خواسته در دادخواست | درخواست نقض رای قطعی کمیسیون پزشکی به دلیل نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها | درخواست صرف تجدیدنظر پزشکی بدون بیان جهت قانونی اعتراض |
| تنظیم دلایل شکایت | تصریح جهت یا جهات نقض قوانین و مقررات یا مخالفت با آنها با ذکر مستندات | طرح ادعاهای کلی مانند اشتباه بودن نظر کمیسیون |
| ارائه مدارک پزشکی | پیوست کردن مدارک درمانی و تخصصی مرتبط با زمان رسیدگی | ارائه مدارک نامرتبط یا فاقد تاثیر در موضوع اختلاف |
| تعیین طرف شکایت | طرف قرار دادن مرجع قانونی صادرکننده رای قطعی | طرح شکایت علیه اشخاص یا واحدهای فاقد مسئولیت در صدور تصمیم |
| رعایت مهلت اعتراض | ثبت دادخواست ظرف سه ماه برای مقیم ایران و شش ماه برای مقیم خارج | محاسبه مهلت از تاریخ صدور رای به جای تاریخ ابلاغ |
| پیگیری پس از نقض رای | پیگیری ارجاع پرونده به کمیسیون هم عرض و رسیدگی مجدد | تصور اینکه با صدور رای دیوان مستقیما میزان ازکارافتادگی تعیین می شود. |
| رد شکایت در دیوان | بررسی امکان درخواست اعمال ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری در صورت وجود شرایط قانونی | تصور اینکه ماده ۷۹ راه تجدیدنظرخواهی عادی از هر رای قطعی است. |










